Zmiana rozmiaru tekstu

-A A +A
Rekrutacja UPJPII

Kilka słów o uroczystości wręczenia księgi pamiątkowej Profesorowi Kazimierzowi Kuczmanowi

17 października 2017 roku odbyła się ważna dla Instytutu Historii Sztuki i Kultury UPJPII, jak i dla całego Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego oraz naszego Uniwersytetu, uroczystość wręczenia Księgi Pamiątkowej Profesorowi Kazimierzowi Kuczmanowi, jednemu z najbardziej cenionych w Polsce znawców dziejów Wawelu oraz włoskiego malarstwa renesansowego. 

W październikowy wieczór Aula Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie przy ul. Bernardyńskiej 3 została wypełniona po brzegi gośćmi zaproszonymi przez Dyrekcję Zamku Królewskiego na Wawelu, na czele z prof. dr hab. Janem Ostrowskim oraz Dziekana Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII ks. prof. dr. hab. Jacka Urbana. Wśród zebranych wokół Dostojnego Jubilata znaleźli się m.in. Jego Magnificencja ks. prof. dr hab. Wojciech Zyzak – Rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, dr hab. Przemysław Mrozowski – Dyrektor Zamku Królewskiego w Warszawie, dr hab. Andrzej Betlej – Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie, dr hab. Marek Walczak – Dyrektor Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego wraz z pracownikami, przedstawiciele Akademii Ignatianum w Krakowie, ks. dr. hab. Dariusz Tabor – Dyrektor Instytutu Historii Sztuki i Kultury UPJPII wraz z pracownikami i studentami Instytutu, licznie przybyli pracownicy Zamku Królewskiego na Wawelu, członkowie Krakowskiego Oddziału Stowarzyszenia Historyków Sztuki, konserwatorzy zabytków, a nade wszystko przyjaciele i bliscy, w tym rodacy Jubilata z Zasania na czele z księdzem proboszczem rodzinnej parafii w Woli Rzeczyckiej ks. Marcinem Hejmanem. 

Dostojny Jubilat, jak i wszyscy przybyli, zostali serdecznie przywitani przez spirytus movens całego przedsięwzięcia, zarówno powstania księgi, jak i zorganizowania uroczystości jej wręczenia, ks. dra Szymona Tracza, bliskiego współpracownika Jubilata z lat, kiedy Profesor pełnił funkcję dyrektora Instytutu Historii Sztuki i Kultury UPJPII. Uroczystość uświetnił występ uniwersyteckiego chóru Psalmodia pod dyrekcją prof. Włodzimierza Siedlika. Kolejne przemówienia wygłosił ks. prof. dr hab. Wojciech Zyzak – Rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, prof. dr hab. Jan Ostrowski – Dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu, zaś pod koniec uroczystości głos zabrał prof. dr hab. Adam Małkiewicz oraz ks. dr. hab. Dariusz Tabor CR, prof. UPJPII – Dyrektor Instytutu Historii Sztuki i Kultury UPJPII. Mówcy podkreślali zasługi Dostojnego Jubilata, akcentując jego zaangażowanie na rzecz poznawania i zgłębiania wiedzy oraz troskę o spuściznę artystyczną Zamku Królewskiego na Wawelu, a także jego profesjonalne badania nad sztuką nowożytną, zwłaszcza renesansowym malarstwem włoskim. Przywoływali także swoje wspomnienia z lat wspólnych studiów, pracy na Wawelu, w krakowskim Ignacianum i w Uniwersytetach Jagiellońskim oraz Papieskim. Wreszcie podkreślali rangę przyjaźni i dobrej współpracy z Jubilatem, akcentując jego pracowitość, życzliwość, serdeczność i dobroć oraz wielką skromność. Ostatnia cecha Profesora była wielokrotnie podkreślana. 

Profesorowi przy gromkim śpiewie „100 lat” księgę pamiątkową wręczyli Rektor Uniwersytetu Papieskiego ks. dr hab. Wojciech Zyzak wraz z Dyrektorem Zamku Królewskiego na Wawelu prof. dr hab. Janem Ostrowskim oraz redaktorem księgi dr Joanną Ziętkiewicz- Kotz. Następnie w barwny i żywiołowy sposób sylwetkę Jubilata przybliżył ks. dr Szymon Tracz. Posługując się prezentacją multimedialną prelegent omówił środowisko rodzinne Profesora, jego wzrastanie i edukację w Rzeczycy Okrągłej na Zasaniu, gdzie się urodził i kształcił w szkole podstawowej, a później w liceum w Stalowej Woli. Zebrani mogli poznać sylwetki nieżyjących już dziś rodziców Profesora – Marii i Józefa Kuczmanów, ich artystyczne pasje i społeczne oddanie na rzecz lokalnej społeczności. Przedstawiono burzliwe dzieje rodziny Kuczmanów na tle wydarzeń najnowszej historii Polski – II wojny światowej, niemieckiej okupacji oraz czasów komunizmu. Kolejne zdjęcia zaczerpnięte z prywatnego albumu Profesora Kazimierza Kuczmana odsłaniały jego pierwsze zainteresowania, dojrzewanie do podjęcia decyzji o byciu historykiem sztuki, studia i pierwszego mistrza, jakim był prof. Jerzy Szablowski. Wreszcie jeszcze raz przypomniano wielką przygodę życia Jubilata, jakim była znajomość z prof. Karoliną Lanckorońską oraz podarowaną przez nią Narodowi Polskiemu kolekcją dzieł sztuki, należących do jej ojca hrabiego Karola Lanckorońskiego. Mowa była także o środowiskach pracy Profesora – Zamku Królewskim na Wawelu, krakowskich uczelniach – Wszechnicy Jagiellońskiej, Ignatianum i Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II oraz zaangażowaniu na rzecz Krakowskiego Oddziału Stowarzyszenia Historyków Sztuki, którego Profesor Kuczman był wieloletnim prezesem. A wszystko to okraszono anegdotami z życia Jubilata, doskonale dobranymi zdjęciami oraz żywą narracją, która stworzyła bardzo rodzinny klimat całego spotkania. 

 Następnie głos zabrał wzruszony Dostojny Jubilat. W swoim wystąpieniu przypomniał fakty z życia dla niego najważniejsze i przywołał ludzi, bez których historia jego życia nie byłaby tak pasjonująca. Wspomniał o trudnych acz owocnych początkach swojej kariery w dziale wydawnictw na Wawelu w czasach wszelako objawiającego się deficytu i napotykanych przeszkód. Mówił o przygotowywanych przez siebie zamkowych wystawach oraz działalności naukowej. Za najważniejsze wydarzenie w swojej karierze uznał możliwość uczestniczenia w przekazaniu zbiorom na Wawel znakomitego malarstwa włoskiego z kolekcji Lanckorońskich. To bardzo ciepłe i wzruszające wystąpienia uczestnicy przyjęli gromkimi brawami przy akompaniamencie śpiewu uniwersyteckiego chóru Psalmodia

Po zakończeniu części oficjalnej spotkania do Jubilata ustawiła się długa, ukwiecona kolejka, a życzeniom i wymianie serdeczności nie było końca. Kto zaś złożył już osobiste gratulacje mógł przy drobnym poczęstunku oddać się konwersacji ze znamienitymi gośćmi jak i później samym Uhonorowanym. Wszyscy uczestnicy uroczystości podkreślali nie tylko jej podniosły i dostojny charakter, ale przede wszystkim rodzinny, bardzo serdeczny klimat, który ujmował za serce.  

Warto parę słów poświęcić samej księdze. Okazją do jej powstania była obchodzona w lutym przez Profesora Kazimierza Kuczmana 70-ta rocznica urodzin. Jednakże sam pomysł jej powstania kilka lat wcześniej poddał Profesor Ryszard Szmydki, inspirując w ten sposób przyjaciół Dostojnego Jubilata. Z racji, iż Profesor przez ponad 30 lat pracował w Zamku Królewskim na Wawelu, a w ostatnich latach pełni funkcję nauczyciela akademickiego i dyrektora Instytutu Historii Sztuki i Kultury w Uniwersytecie Papieskim, obie te instytucję podjęły się trudu przygotowania cennej publikacji. Architektem całego przedsięwzięcia został ks. dr Szymon Tracz, wspierany przez Jerzego Petrusa – Zastępcę Dyrektora Zamku Królewskiego na Wawelu. Niełatwą pracą redakcyjną zajęła się dr Joanna Ziętkiewicz-Kotz, a samym już wydaniem księgi i jej nowatorską graficzną szatą Danuta Skowron oraz Anna Hałuniewicz-Kusia z działu wawelskich wydawnictw. 

Tytuł księgi „Tendit in ardua virtus” (Cnota dąży do rzeczy trudnych), będący cytatem z pism Owidiusza, wybrał nieświadom niczego sam Jubilat, kiedy został podstępnie zagadnięty o trzy ulubione łacińskie maksymy zdobiące renesansowe portale Zamku Królewskiego na Wawelu. Dwie z podanych stanowiły już tytuł innych ksiąg pamiątkowych, trzecia, wyryta na XVI-wiecznym portalu w Sieni Wieży Duńskiej była wolna, więc to ona stała się tytułem księgi, jak się później okazało bardzo dobrze ilustrującym osobę Profesora. 

Na specjalne zaproszenie do tworzenia księgi odpowiedziało 23 autorów, którzy opracowali 21 skondensowanych zagadnień, koncentrując się głównie na nowożytnym malarstwie polskim, obiektach związanych z Wawelem, czy też problematyce dotyczącej rzeźby renesansowej lub ciekawym zagadnieniom z zakresu sztuki obcej. Prezentowana problematyka po raz pierwszy ujrzała światło dzienne, co sprawia, iż wręczona księga stanowi istotny wkład do badań nad historią sztuki nowożytnej, jej wcześniejszymi inspiracjami oraz późniejszymi kontynuacjami. Doskonała szata graficzna, właściwie dobrane ilustrację czynią ją miłą dla oka. Kolejne artykuły poprzedza tabula gratulatoria, słowo wstępne ks. prof. dra hab. Jacka Urbana oraz bardzo osobisty esej prof. dra hab. Adama Małkiewicza. Niezwykle cenną jest zestawiona w księdze bibliografia prac Profesora Kazimierza Kuczmana, obejmująca lata 1972-2016. 

Powstanie księgi dla Profesora Kuczmana i uroczystość jej wręczenia stały się ważnym wydarzeniem w życiu krakowskiego środowiska historyków sztuki oraz przyjaciół Jubilata, któremu życzymy ad multos annos!

 

Maciej Poręba

Student II roku Ochrony Dóbr Kultury

w Instytucie Historii Sztuki i Kultury UPJPII

Rekrutacja 2017

Wirtualny dziekanat

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wszelkie prawa zastrzeżone przez Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie 2017